سرزمین و چاه برهوت چیست و در کجا واقع شده است؟

امام علی (ع): ارواح مشرکان در چاهى از آتش به نام بَرَهوت جای دارد

پرسش
آیا «چاه برهوت» یک افسانه است؟ چرا دو دانشمند به آنجا رفتند و هیچ سنگ آتشفشانی پیدا نکردند؟! ضمن اینکه حتی هیچ بوی تعفنآمیزی هم حس نکردند؟

پاسخ اجمالی
واژه «برهوت» در بسیاری از منابع روایی و دینی شیعه و اهل سنت آمده و مصادیق گوناگونی برای آن در نظر گرفته شده است. در ذیل به بررسی برخی از آنها خواهیم پرداخت.

وادی برهوت؛ چاه برهوت
ارباب لغت؛ «برهوت» را وادی معروفی دانستهاند[1] و برخی دیگر؛ علاوه بر معنای سابق، آنرا نام چاهی نیز دانستهاند.[2]

در روایات نیز به هر دو مورد بالا اشاره شده است:
امام علی(ع): «ارواح مسلمانان در سرچشمهاى در بهشت جاى دارند به نام "سَلمى" و ارواح مشرکان در چاهى از آتش به نام بَرَهوت ».[3]

امام صادق(ع): «در پشت سرزمین یمن، درّهاى است که آنرا برهوت مینامند، و از آن درّه، جز مارهاى سیاه و جغد نگذرد...».[4]

به نظر میرسد که تعبیر «برهوت» هم برای چاه و هم برای وادی وجود داشته و هر کدام از این دو تعبیر، حقیقت خارجی دارند. در برخی از روایات به هر دوی اینها با هم اشاره شده است:

ياحسين ع...